Unusual ride with The Cabwaala

I landed at the Mumbai Airport, and was waiting for the baggage. It was the end of a longish trip where I had a bag to be collected. It was quite late in the night (12:30 AM) and I was exhausted! The moment I got the bag, I was on the way out and getting a cab as I was walking. The cab got confirmed and I reached the pickup point. It was a huge mess there, with multiple cars honking and delaying everyone in the process!

In all this, I get a call from the taxi driver, who assures me to be there in next two minutes. I see the number plate and literally jump in to the car! I have the countdown started in my mind to calculate when I am getting to hit the bed after this long and tiring day! The driver Mehboob is exactly the opposite, and bubbling with enthusiasm at this late hour. He is talking to me and I am able to respond barely with just Hmmm/Achha/Sahi hai responses (remember Zakir khan??) in a random manner!

I am intrigued with one sentence he says, “Sir, I like talking to my passengers, and I request them for an interview. I run a YouTube channel by the name ‘The Cabwala‘, where I upload these interview (off course with their permission). These interviews would be about their career progression, and some tips for the viewers in case they want to pursue it”. I was quite surprised by this and had more questions for him..like how do the passengers have time for this?, where and how does he record it?, and how does he produce the final version? He had answers for all. He told me, “I record during the journey..so there is no separate time commitment required. I just request them to move to the front seat. I have this small iPhone which is my primary camera, and a microphone attached to it. I edit using iMovie and upload!!! I have started recently, but the response from both the passengers as well as the subscribers is encouraging! Looking forward for some interesting experience”.


I was quite happy to listen to this venture, when he asked me about my profession. The moment he came to know about my animation course online, he simply pulled of the car to the roadside and asked me if he can interview me? Just as an excuse, I said, ” Ya, we could have…but it is night time, and the shoot will be all dark. Otherwise I had no issues!”. he just put his handbrake and said, “Sir, aap uski fikar mat kijiye…sab setup hai..bus aap aage aajaiye” (Don’t worry Sir, I have the required setup. Just come over to the front seat).

I obliged, and came to the front seat, and saw him connected a cable to the USB port  near his dashboard, and we had two bright LED bulbs illuminating the car from inside! He then quickly decided the script, pressed the record button on the iPhone, and we were ON! See the interview here:

It was a nice experience and I found many interesting aspects to ponder upon. I loved to multitask with the car driving and not letting go his passion of making videos and acquaintances both! He has managed to design the technology components to suit his requirements. After reading the feedback for the videos that he has uploaded, I also realised the social impact of his work, where he empowers the viewers to know about the profession in this short interview, and directly from the working professional. It is important to note here that these passengers which he is interviewing may/may not be influential speakers/career counselors, however they are able to connect well with the viewers because of the interview format Mehboob uses!

Kudos to you Mehboob Shiledar, ‘The Cabwala‘. May you continue to share more such stories and touch the lives of many!

गुरुपुराण ।२। श्रीमती कुमुद सप्रे

माझ्या आयुष्यातल्या तसंच शालेय जीवनातल्याही पहिल्या गुरु म्हणजे श्रीमती कुमुद सप्रे. त्याकाळी आमच्या शेजारी Blue Buds नावाची एक मॉंन्टेसरी होती. परंतु तिथे पुढच्या शिक्षणाची सोय चांगली नसल्याने म्हणा, किंवा त्याहूनही अधिक जवळ शाळा झाल्यामुळे म्हणा माझी रवानगी अल्फा आयडियल स्कूल या शाळेमध्ये झाली.

ही शाळा आमच्या घराच्या खूप जवळ म्हणजे केवळ रस्ता ओलांडण्याच्या अंतरावर होती. पाच पावलात शाळा गाठणं हा स्वर्गीय आनंद त्यामुळे मी चार वर्ष उपभोगला. ह्या नवीन सुरु झालेल्या शाळेच्या शिक्षिका, कम मुख्याध्यापिका होत्या कुमुद सप्रे. यांना आम्ही आंटी असं म्हणायचो (आता इतक्या वर्षानंतर आम्ही आमच्या शिक्षिकेला आंटी का म्हणायचो हे काही समजत नाही). सप्रे आंटी पूर्वी भोसला मिलिटरी स्कूलच्या शिक्षिका वा पर्यविशिक्षिका होत्या अशी माहिती आम्हाला कळली होती. भोसला मिलिटरी स्कूल आणि तेथील शिस्त ह्या गोष्टी पहिलीच्या वर्गात जरी कळल्या नसल्या तरी त्यांची शिस्त अनुभवल्यावर भोसला मिलिटरी स्कूल म्हणजे काय हे कळायला फारसा वेळ लागला नाही.

आमच्या वर्गात इन-मीन आठ विद्यार्थी होते. त्यात सहा मुलं आणि दोन मुली. आंटी आम्हाला इंग्लिश आणि (बहुदा) गणित शिकवायच्या आणि काही इतर टीचर्स उरलेले विषय. आमच्या घराच्या समोर असलेल्या श्री. विटेकर यांच्या घरात ही शाळा सुरु झाली होती. त्याच घराच्या दुसऱ्या मजल्यावरील दोन खोल्यांच्या जागेत आंटी राहायच्या. त्या एकट्याच राहत असल्यामुळे अनेकदा शाळा संपल्यानंतर आमच्या घरी येत असत. त्यावेळी त्या शिक्षिका किंवा मुख्याधिपिका नसत, परंतु मला मात्र त्यांची भेट जाचक वाटत असे. मला बऱ्याचदा हा प्रश्न पडायचा, की शाळेत एवढ्या तास त्या भेटल्यानंतर पुन्हा घरी त्यांचं दर्शन कशासाठी?

एकदा काही कारणांनी त्या दोन – तीन दिवस आमच्या घरी येऊ शकल्या नव्हत्या. शाळेतल्या वर्गात त्यांनी मला विचारल्यावर मी माझा गृहपाठ पूर्ण न झाल्याचं त्यांना कळलं. मला त्यांनी त्याचं कारण विचारल्यावर माझ्या आयुष्यातली पहिली थाप मी तिथे मारली. ‘आंटी, काल आमच्या घरी पाहुणे आले होते. त्यावेळी मला घरी खूप काम असल्यामुळे मी गृहपाठ करू शकलो नाही.’ आंटीनी फारशी प्रतिक्रिया न देता वर्ग संपवला.  मात्र शाळा संपल्यानंतर संध्याकाळी आमच्या घरी आल्या. त्यांची आणि आजीची भेट चालू असलेली बघून मला फार विशेष वाटले नाही. परंतु नंतर अचानक जेव्हा आजीची जोरदार हाक ऐकू आली त्यावेळी मला काहीतरी बिनसल्याचं जाणवलं. मी पळत आजी आणि आंटीसमोर उभा राहिल्यावर आजीने मला जवळजवळ दरडावणीच्या स्वरात विचारलं, ‘काय रे, आम्ही तुला काल काय कामं दिली होती ज्यामुळे तु गृहपाठ पूर्ण केला नाहीस?’. मी उत्तरलो, ‘अगं आजी, ते नाही का, काल…. दादांच्या ऑफीसचे साहेब आले होते…. संध्याकाळी….. तेव्हा… ‘. आजीनी विचारलं, ‘हो, पण तु काय काम केलंस?’ ‘अगं, त्यांना दिलेल्या चहाचा कप नाही का मी आत नेऊन ठेवला?’. ह्या उत्तरावर दोघी खो-खो हसायला लागल्या, आणि माझी फजिती माझ्या लक्षात आली! नंतर मी थापा मारल्या पण त्यातील बहुतेक ‘थापा’ तबल्यावर होत्या!

आंटी एकट्याच असल्या तरीही शिस्तबद्ध राहायच्या! त्या कायम पांढऱ्या रंगाच्या आणि मंद रंगसंगतीच्या साड्या नेसायच्या, पण त्या अतिशय स्वच्छ आणि परीटघडीच्या असायच्या. हातावर असलेलं घड्याळ त्यांच्याकडे डायल राहील अश्या प्रकारे बांधलेलं असायचं, आणि त्या वेळेच्या बाबतीत अतिशय काटेकोर होत्या. त्याचं इंग्रजी भाषेवर प्रभुत्व होतं, आणि त्याचं अक्षरही खूप छान होतं. सर्वात महत्वाचं म्हणजे त्या उत्तम व्यवस्थापकही होत्या! माझ्या इंग्रजीचा आणि सुलेखनाचा पाया त्यांनीच रचला असे म्हणता येईल. आम्ही ती शाळा सोडून सरस्वती भुवन हायस्कूल ह्या शाळेत दाखल झालो. तिथे आम्हाला Lower English असल्यामुळे आधीच्या इंग्रजीचा खूपच फायदा झाला. काही वर्षांपूर्वी, मी त्यांना भेटलो. त्या वयोमानामुळे थकल्या होत्या. पलंगावर पडून होत्या. त्यांना मी भेटायला आल्याचं अप्रूप वाटलं.

आज आंतरराष्ट्रीय पातळीवर एखादा शोधनिबंध स्वीकारला गेल्यावर, महत्वाच्या समितीमध्ये निमंत्रित केल्यावर, व्याख्यानाला बोलावल्यावर, त्यानंतर लोकांनी केलेलं कौतुक ऐकल्यावर, प्रत्येक वेळी:

ती २ शिक्षिकांची, ४ खोल्यांची, ५ पावलांवरची, ८ वर्गमित्रांची, नावाप्रमाणे ALPHA असलेल्या माझ्या शाळेची आणि पर्यायाने त्या शाळेच्या सर्वेसर्वा: श्रीमती कुमुद सप्रे यांची आठवण झाल्याशिवाय राहात नाही!




गुरु पुराण

माझ्या आजीच्या लेखमाले बद्दल तुमचा भरघोस प्रतिसाद मिळाला होता. त्या मुळे प्रेरित होऊन एक नवा संकल्प!

आज गुरु पौर्णिमा, आणि ५ सप्टेंबर ला येणारा शिक्षक दिन. या दोन महत्वाच्या दिवसाचं औचित्य साधून हा एक नेम. ह्या दोन तारखांच्या काळात आयुष्यात भेटलेल्या विविध गुरु आणि शिक्षकांविषयी दर २-३ दिवसां आड  एक लेख मराठीत लिहायचा. मध्ये बरेच दिवस असल्याने खूप लिहिता येईल. सुदैवाने बरेच गुरु असल्यामुळे विषयांना तोटा नाही.

लेख वाचून तुमच्या प्रतिक्रिया जरुर कळवा.


गुरु पुराण |१| मधुसूदन मनोहर

Manoharsमाझा मामा म्हणजे मधुसूदन मनोहर (…मनोहर हेच त्याचे आडनाव आहे!) हा माझा तबल्याचा गुरु. मी औरंगाबादला घरी आई, दादा, आणि आबाकाकांकडून तबला वादन शिकायला सुरवात केली असली तरी तबल्याचं ‘कायदे’शीर शिक्षण मला मामा कडूनच मिळालं. ही तालीम मोठी विलक्षण होती. उन्हाळ्याच्या सुट्टीत ठाण्याला, दोन – तीन आठवड्याच्या मुक्कामात आम्ही (म्हणजे मी आणि माझा भाऊ श्रीकांत) मामाकडून नवीन ‘कायदे’कानून (!) शिकायचो. त्यानंतर औरंगाबादला जाऊन पुढचे वर्षभर या मिळालेल्या कायद्यांची ‘अंमळ’ ‘बजावणी’ चालायची. तिथे माझी आई केवळ स्थानिक गुरुच नव्हे तर गुरुभगिनीही असायची. थोडक्यात मामानी दिलेल्या शिदोरीवर आम्हा तिघांची गुजराण चालायची. पुन्हा उन्हाळ्याच्या सुट्टीत येऊन नवीन शिदोरी.

त्या काळचा हा नाविन्यपूर्ण उन्हाळी वर्ग अतिशय वेगळ्या पद्धतीने चालायचा. रात्री आठ वाजेपर्यंत मामा दमून-भागून घरी यायचा. त्यानंतर सगळ्यांची जेवणं झाल्यानंतर सार्वजनिक दूरदर्शन हा कार्यक्रम सुरु व्हायचा. परंतु आम्ही दोघं मात्र, आतल्या खोलीत फ्रीज आणि पलंग यांच्या मधील जागेत तबल्याच्या दोन जोड्या मांडून, आज किती सराव केला याचं प्रात्यक्षिक मामाला दयायचो. मामा ते ऐकून (आणि बऱ्याचदा वैतागून) आम्हाला पुढचा कायदा शिकवायचा. कधी-कधी “आधीचा कायदा नीट घटवून घ्या रे, आणि मगच नवीन कायदा सुरु करा”, असा ‘सज्जन’ दम भरायचा. आमचं अर्ध लक्ष बाहेरच्या ‘चित्रहारा’च्या आवाजाकडे असायचं आणि उरलेलं मामाच्या ‘चक्रधारा’ कडे.   

दिवसा आम्ही जर सराव केला नाही तर ते रात्रीच्या वाजवण्यातून मामाला लगेच लक्षात यायचं आणि तो रागवला की आम्हाला मात्र आमची लाज वाटायची. मामाला घरी यायला कितीही उशीर झाला तरीही आमच्या शिकवणी नंतर एकटाच रियाज करताना आम्ही नेहमी बघायचो. बऱ्याच वेळा इतरांना त्रास होऊ नये म्हणून मामा तबल्यावर सतरंजी टाकून तबला वाजवायचा. परंतु त्याने रियाझ करणं काही सोडलं नाही.

त्याच्याकडे असलेलं तालदर्शक यंत्राचं (ज्यानं एका विशिष्ट लयीमध्ये आवाज यायचा) आम्हाला प्रचंड औत्सुक्य वाटायचं.  मामाकडे दोन विशिष्ट तबले होते. एक मोठ्या तोंडाचा (ज्याला ढाल्या तबला म्हणतात असा) आणि दुसरा थोड्या लहान तोंडाचा पण उंच स्वराचा. ह्या उंच स्वराच्या तबल्यावरून आमच्यात नेहमी भांडणं व्हायची, कारण आम्हा दोघांपैकी कोणालाही त्या ढाल्या तबल्यावर योग्य वजन वापरून तबल्याचे बोल काही काढता यायचे नाहीत. मग अखेर एकदा श्रीकांत आणि एकदा मी अशा प्रकारे समेट व्हायचा.

मामाकडून जेव्हा त्याच्या तालमीची गोष्ट कळली त्यानंतर आम्हाला आमच्या तालमीचं अप्रूप वाटणं बंदच झालं. इतर सर्व गुरुंपेक्षाही मुंबईत उ. अमीरहुसैन खासाहेब यांच्याकडे मामा ज्या चिकाटीने शिकला ते केवळ अद्वितीयच म्हणावे लागेल. परळचं ऑफिस संपवून मामा त्यांच्या घरी म्हणजे कामाठीपुऱ्यात संध्याकाळी पोहचायचा. त्या भागात रात्रीच्या वेळी खासाहेबांच्या घराच्या शिकवणीत वेळेची मोजदाद नसायची. कधी कधी एखादा कायदा वाजवायला सांगून खासाहेब अंतर्धान पावायचे आणि मग सुरु व्हायचा एक अविरत रियाझ. ही क्रिया रात्री उशिरा ‘अब बस करते हैं’ असं म्हणल्यावरच संपायची. खाली आल्यावर लक्षात यायचं की येथे आता काहीही खाण्याची सोय नाही. मग खारे दाणे किंवा केळी अशा खाण्यावर दिवस संपवून मामा घरी परतायचा. इतक्या विलक्षण पद्धतीने त्याने अनेक वर्ष खासाहेबांकडून तालीम घेतली. आणि महत्वाचं म्हणजे ती रियाजाची सवय त्याला आजतागायत आहे.

पुढे अनेक प्रकारे तबला शिक्षण घेत, मामा कै. पं. भाई गायतोंडे यांचा शिष्य बनला! ऐच्छिक सेवानिवृत्ती नंतर तर मामाला मस्त लय सापडली. ठाण्यात त्याला समविचारी कलाकार मिळाले, आणि एक सुंदर आवर्तन सुरु झालं. त्या काळात मामा एका छान धुंदीत असायचा! तबला वादकांच्या भेटी, सहयोग ला कार्यक्रम, आणि भाईंचा सहवास! एका गुरुपौर्णिमेला आम्ही मुद्दाम गेलो होतो. सर्व शिष्यांनी एका पेक्षा एक तबला वादन सादर केलं. मामाने ही छान वाजवलं. भाई वाजवायला बसणार ह्या कल्पनेनं आम्ही चांगलेच उत्सुक होतो. तेवढ्यात भाईंनी मामाला बोलवून त्याच्याकडून त्यांचा तबला लावून घेतला. मामाचा सच्चा सूर त्यांनी खरोखर हेरला होता!

पुढे ‘मोठे’ झाल्यावर आमची शिकवणी हळू हळू मागे पडली! तबला वादन सुटले नाही, परंतु इतर गोष्टींचे प्राधान्य वाढले. वाईट ह्याचं वाटतं की, औरंगाबादहून उन्हाळी सुट्टीत तबला शिकणारा समीर, मुंबईत स्थायिक झाला. अनेक वेळा मामाच्या घरी गेला. अनेकदा मुक्कामीही राहिला, परंतु तबल्याची शिकवणी काही होऊ शकली नाही!